Müşteriye SMS ve e-posta: ticari elektronik ileti kuralları

Kargo bildirimine “yeni ürünlerimize göz atın” eklemek ihlaldir. Müşteriye SMS veya e-posta gönderen satıcının uyması gereken kurallar, yönetmelik maddeleriyle.

Müşteri listenize kampanya mesajı göndermek basit görünür: numaralar elinizde, mesaj hazır. Ama ticari elektronik ileti gönderimi ayrı bir yönetmelikle düzenleniyor ve kuralların çoğu sezgiye aykırı.

Aşağıdakiler Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik‘ten madde numaralarıyla alınmıştır.

Önce temel kural: önceden onay

Mal ve hizmetlerinizi tanıtmak, pazarlamak, işletmenizi tanıtmak ya da kutlama ve temenni gibi içeriklerle tanınırlığınızı artırmak amacıyla gönderdiğiniz iletiler için önceden onay almanız gerekir (madde 5/1).

“Bayramınız kutlu olsun” mesajı da bu kapsamdadır. Tanıtım içermese bile, amacı tanınırlığı artırmaksa onaya tabidir.

Onay, reddetme hakkı kullanılıncaya kadar geçerlidir — süreli değildir.

Onay gerektirmeyen bildirimler

Her mesaj onaya tabi değil. Şunlar için önceden onay aranmaz (madde 6):

• Alıcı kendisiyle iletişime geçilmesi için bilgilerini verdiyse, temin edilen mal veya hizmete ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik iletiler.
• Devam eden abonelik, üyelik veya ortaklık durumu; tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat gibi bildirimler.
• Mevzuatın size yüklediği bilgi verme yükümlülüğü kapsamındaki iletiler.

Ama bu bildirimlere tanıtım ekleyemezsiniz

Maddenin devamı kritik:

“Ancak bu tür bildirimlerde herhangi bir mal veya hizmet özendirilemez veya bunların tanıtımı yapılamaz.” (madde 6/2)

Pratikte en sık yapılan ihlal burada. “Siparişiniz kargoya verildi” mesajının sonuna “Yeni koleksiyonumuza göz atın” ya da “%20 indirim kodunuz: HOSGELDIN” eklemek, onaysız gönderilebilen bir bildirimi onaya tabi bir ticari elektronik iletiye dönüştürür.

Kargo ve teslimat bildirimi gönderiyorsanız içeriğini sadece bildirimle sınırlı tutun.

Tacir ve esnaf istisnası

Alıcı tacir veya esnafsa önceden onay zorunlu değildir (madde 6/3). Ancak ret hakkını kullanırsa, onayı alınmadan bir daha ileti gönderilemez. Toptan satış yapıyorsanız bu istisna işinize yarar; son tüketiciye satışta geçerli değildir.

Onayı nasıl alacaksınız

Onayın biçimi de düzenlenmiş (madde 7):

• Onayda olumlu irade beyanı, ad soyad ve elektronik iletişim adresi bulunur.
• Fiziki ortamda alınan onayda imza aranır.
• Elektronik ortamda alınan onayda, onayın alındığı bilgisi reddetme imkânı da tanınarak aynı gün içinde alıcıya iletilir.
• Sözleşme içine dahil ediliyorsa: sözleşmenin sonunda, irade beyanından veya imzadan önce, “ticari elektronik ileti” kenar başlığı altında, reddetme imkânı tanınarak en az on iki punto ile yazılır.

Dört yasak

Bunlar sık ihlal ediliyor ve her biri doğrudan yönetmelik hükmü:

Yapılamaz	Madde
Onay talebi için ticari elektronik ileti göndermek — yani “izin verir misiniz?” SMS’i atmak	7/4
Onay kutusunu önceden işaretli sunmak	7/8
Onayı, mal veya hizmetin temini için ön şart koşmak	7/9
Onayı ispat edememek — ispat yükü hizmet sağlayıcıdadır	7/10

Son madde pratikte en belirleyicisi: “müşteri onay vermişti” demek yetmez, gösterebilmeniz gerekir. Onay kayıtlarını tarih, kanal ve içerikle birlikte saklayın.

Mesajın içinde ne olmak zorunda

Gönderdiğiniz her ticari elektronik iletide bulunması gerekenler (madde 8):

• Tacirseniz MERSİS numaranız ve ticaret unvanınız; esnafsanız ad soyad ve T.C. kimlik numaranız. Kısa mesaj gibi sınırlı alanlarda tacirler için MERSİS numarası, esnaflar için ad soyad ve T.C. kimlik numarası yeterlidir.
• Telefon, faks, kısa mesaj numarası veya e-posta gibi erişilebilir iletişim bilgilerinizden en az biri.
• İletinin niteliği içeriğinden açıkça anlaşılmıyorsa “tanıtım”, “kampanya”, “bilgilendirme” gibi belirleyici bir ibare. Bu ibare SMS’te iletinin başlangıcında, e-postada konu bölümünde, sesli aramada görüşmenin başlangıcında yer alır.
• İndirim ve hediye gibi promosyon varsa bu durum açıkça belirtilir; promosyonun geçerlilik süresi ve şartları, özel bir URL veya müşteri hizmetleri numarası gibi kolay ulaşılabilir bir yöntemle sunulur.

İçeriğin, alıcıdan alınan onaya uygun olması da gerekir. Kozmetik ürün tanıtımı için alınan onayla sigorta kampanyası gönderilemez.

Ret hakkı: her mesajda bulunmalı

Alıcı hiçbir gerekçe göstermeden ileti almayı reddedebilir ve ret bildirimi, bildirimin yapıldığı iletişim kanalına ilişkin onayı geçersiz kılar (madde 9/1).

• Ret bildirimi imkânı gönderilen her ticari elektronik iletide yer alır (madde 9/4).
• İleti hangi kanaldan gönderildiyse ret de aynı kanaldan, kolay ve ücretsiz olmalıdır (madde 9/3). SMS ile gönderip “sitemizden çıkış yapabilirsiniz” demek yeterli değildir.
• Ret için müşteri hizmetleri numarası, kısa mesaj numarası ya da yalnızca ret bildirimine özgülenmiş bir URL verilmelidir.

İYS kaydı

Ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler İleti Yönetim Sistemi’ne (İYS) kaydolur. İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ileti gönderilemez; İYS dışında alınan onayların sisteme kaydedilmesi gerekir.

Pazaryeri satıcısı için pratik sonuç: müşteri listesi oluşturup kendi kampanyanızı göndermeye başlamadan önce İYS tarafını kurmanız gerekir. Bunu kurmadan atılan her mesaj, onay almış olsanız bile eksik kalır.

İdari para cezaları 6563 sayılı Kanun’da düzenlenmiştir ve tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; bu yüzden burada rakam vermiyoruz. Güncel tutarlar için Resmî Gazete’yi ya da Ticaret Bakanlığı duyurularını takip edin.

Satıcı için kontrol listesi

• Kargo ve teslimat bildirimlerinde tanıtım cümlesi var mı? Varsa çıkarın.
• Onay kutusu önceden işaretli mi?
• Onayı alışveriş için zorunlu tutuyor musunuz?
• Onay kayıtlarınızı tarih ve kanal bilgisiyle saklıyor musunuz?
• Her mesajda MERSİS numaranız veya ad soyad + T.C. kimlik numaranız var mı?
• Her mesajda, aynı kanaldan ücretsiz ret imkânı var mı?
• SMS’lerinizin başında “tanıtım” veya “kampanya” ibaresi var mı?

Müşteri iletişiminin Trendyol tarafındaki karşılığı için — soru cevaplama süresi ve iadeye dönüş gibi metrikler puanınızı doğrudan etkiliyor — satıcı puanı yazısına bakabilirsiniz. Mevzuat tarafındaki diğer yükümlülükler cayma hakkı ve e-Arşiv fatura yazılarında.

Önemli uyarı

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yönetmelik değişebilir; kampanya kurgusu oluşturmadan önce güncel metni ve İYS’nin kendi rehberlerini teyit edin.

Kaynak

Tüm madde atıfları, 15 Temmuz 2015 tarihli ve 29417 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik metnine dayanmaktadır. Yönetmeliğin dayanağı 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’dur.

Son kontrol: 19 Ekim 2026.