“Stokta yok” neden geçerli bir iptal gerekçesi değil?

Yönetmelik açıkça yazıyor: stokta olmaması, edimin imkânsızlaşması sayılmıyor. Teslimat için 30 günlük üst sınır, iptalde 3 gün ve 14 gün kuralları, kargoda kaybolan ürünün sorumlusu.

Pazaryerinde en sık kullanılan iptal gerekçesi “tedarik edemedim”. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği bu gerekçeyi tanımıyor — ve kargoda kaybolan ürünün sorumlusu da sandığınız kişi değil.

Aşağıdakiler yönetmeliğin 16 ve 17’nci maddelerinden, madde numaralarıyla.

Teslimat: 30 günlük üst sınır

Satıcı, tüketicinin siparişi kendisine ulaştığı tarihten itibaren taahhüt ettiği süre içinde edimini yerine getirmek zorunda. Mal satışlarında bu süre her hâlükârda otuz günü geçemez (madde 16/1).

Tek istisna, tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar.

Buradaki “taahhüt ettiği süre” ifadesi önemli: pazaryerinde beyan ettiğiniz termin süresi sizi bağlar. 30 gün bir hedef değil, tavandır — siz 2 gün taahhüt ettiyseniz ölçü odur.

Süreye uymazsanız tüketici sözleşmeyi feshedebilir (madde 16/2).

Fesihte ne ödersiniz

Fesih hâlinde, varsa teslimat masrafları da dâhil tahsil edilen tüm ödemeleri, fesih bildiriminin size ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde ve kanuni faiziyle birlikte geri ödemek zorundasınız (madde 16/3).

Kanuni faiz kısmı sık atlanıyor: gecikmeli iade yalnızca anaparayı değil, faizi de getiriyor.

“Stokta yok” neden geçerli bir mazeret değil

Sipariş konusu malın tedarikinin imkânsızlaştığı hâllerde ayrı bir prosedür var (madde 16/4):

• Satıcı — bedeli satıcı adına tahsil etmişse aracı hizmet sağlayıcı da — durumu öğrendiği tarihten itibaren üç gün içinde tüketiciye yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirmek zorunda.
• Teslimat masrafları dâhil tahsil edilen tüm ödemeler, bildirim tarihinden itibaren en geç on dört gün içinde iade edilir.

Ve maddenin son cümlesi:

“Malın stokta bulunmaması durumu, mal ediminin yerine getirilmesinin imkânsızlaşması olarak kabul edilmez.”

Yani stok tükenmesi bu istisnanın kapsamında değil. Stokta olmayan bir ürünü satışa açık bırakıp sipariş gelince iptal etmek, yönetmeliğin tanıdığı bir yol değil — sıradan bir ifa etmeme hâli olur ve tüketicinin fesih hakkı doğar.

Bunun pazaryerindeki karşılığı

Trendyol bu durumu “Tedarik Edememe” olarak ölçüyor ve satıcı puanının 11 metriğinden biri bu. Yani aynı davranış iki yerden birden vuruyor: mevzuat tarafında fesih ve faiz riski, pazaryeri tarafında puan düşüşü ve kampanya katılımının azalması.

Metriğin ayrıntısı satıcı puanı yazısında. Kök neden genellikle stok doğruluğu olduğu için barkod ve stok kodu eşleştirme yazısı da işinize yarar — tedarik edememenin büyük kısmı tedarik sorunu değil, kayıt sorunudur.

Kargoda kaybolan veya hasar gören ürün

Bu, “kargonun suçu, bize ne” diye geçiştirilen ama net biçimde düzenlenmiş bir konu (madde 17):

“Satıcı, malın tüketici ya da tüketicinin taşıyıcı dışında belirleyeceği üçüncü bir kişiye teslimine kadar oluşan kayıp ve hasarlardan sorumludur.”

Yani ürün müşterinin eline geçene kadar risk sizde. Kargoya teslim etmiş olmanız sorumluluğu devretmez — zaten cayma hakkı yazısında değindiğimiz gibi, malın taşıyıcıya teslimi tüketiciye teslim sayılmıyor.

Müşteriye karşı sorumlu olan sizsiniz. Kargo firmasından tazminat talep etmek ayrı bir ilişkidir ve müşteriyi beklettiği sürece sizi korumaz.

Tek istisna

Tüketici, sizin belirlediğiniz taşıyıcı dışında başka bir taşıyıcıyla gönderilmesini talep ederse, malın o taşıyıcıya tesliminden itibaren oluşabilecek kayıp veya hasardan sorumlu değilsiniz (madde 17/2).

Pratikte bu, müşterinin kendi anlaşmalı kargosunu ya da özel bir kuryeyi istediği durumlardır. Böyle bir talep geldiğinde yazılı kayda geçirin — sorumluluğun devri ancak talebi gösterebilirseniz işe yarar.

Pratik çıkarımlar

• Taahhüt ettiğiniz termini gerçekçi tutun. Kısa termin satışı artırır ama tutulamadığında fesih hakkı doğurur.
• Stoğu satışa açık bırakmayın. “Sipariş gelirse tedarik ederim” kurgusu hem mevzuat hem metrik açısından risklidir.
• İptal gerekiyorsa üç gün içinde bildirin ve bildirimi yazılı yapın; sözlü bildirim ispatlanamaz.
• İadeyi 14 güne sığdırın. Fesih kaynaklıysa kanuni faizi de hesaba katın.
• Kargo hasarında önce müşteriyi çözün, kargo firmasıyla hesaplaşmayı sonraya bırakın.
• Teslim kaydını saklayın. Teslim tarihi hem cayma hem ayıp sürelerinin başlangıcıdır; uyuşmazlıkta tek objektif belgedir.

Uyuşmazlık hakem heyetine taşınırsa hangi belgeleri göndermeniz gerektiğini ayrı yazıda anlattık.

Önemli uyarı

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayda sözleşmeniz, ön bilgilendirme metniniz ve olayın koşulları belirleyicidir.

Kaynak

Madde 16 ve 17 hükümleri, T.C. Ticaret Bakanlığı’nın yayımladığı Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği metninden alınmıştır. Teslimat ve ifa madde 16, zarardan sorumluluk madde 17’dedir.

Son kontrol: 25 Ekim 2026.