Ürün yorumları: 48 saat kuralı ve yayımlanamayacak değerlendirmeler
Şikâyet niteliğindeki bir değerlendirmeye cevap süreniz 72 saatten 48 saate indi. Cevap vermezseniz yorum doğrudan yayımlanıyor. Değerlendirmelerle ilgili satıcıyı bağlayan kurallar.
Ürün yorumları satışı doğrudan etkiliyor; bunu her satıcı biliyor. Daha az bilineni, yorumların mevzuatla düzenlenmiş olması ve ihlalinin Reklam Kurulu kararlarına konu olması.
Bu yazı, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’ndeki tüketici değerlendirmeleri düzenlemesini satıcı açısından özetliyor.
48 saat: en operasyonel kural
Şikâyet niteliğindeki bir değerlendirme yayımlanmadan önce satıcıya cevap hakkı tanınıyor. Bu süre 72 saatten 48 saate indirildi.
Kritik kısım şu: bu süre içinde cevap verilmezse değerlendirme doğrudan yayımlanır.
Yani sessiz kalmak bir strateji değil. Hafta sonuna denk gelen bir şikâyette 48 saat pazartesi sabahına yetişmez. Pazaryeri bildirimlerini günlük takip etmiyorsanız, cevap hakkınızı farkında olmadan kullanmamış olursunuz.
Bu, Trendyol’un satıcı puanındaki “Soru Cevaplama Süresi” metriğiyle aynı refleksi gerektiriyor — orada da 9 saati aşan cevaplar en düşük skoru alıyor. Metriklerin tamamını satıcı puanı yazısında ele aldık.
Kimler yorum yapabilir
Değerlendirme yapmasına izin verilecek kişiler sınırlı: yalnızca ilgili mal veya hizmeti satın almış olanlar.
Buradan çıkan ikinci kural daha da önemli: satın alma sürecinin doğrulanmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan değerlendirmeler yayımlanamaz.
Pratikte en sık yapılan hata bu. Google’daki, sosyal medyadaki ya da bir blogdaki olumlu yorumları toplayıp kendi ürün sayfanıza veya sitenize taşımak — o mecralarda hizmeti almamış kişiler de yorum yapabildiği ve doğruluk ispatlanamadığı için kurala aykırıdır.
Uygulamadan bir örnek
Reklam Kurulu’nun 14 Şubat 2025 tarihli toplantısında görüşülen bir dosyada, bir firma “Tesis Yorumları” başlığı altında, yorumların hizmeti satın alan tüketicilerce yapıldığını doğrulamadan Google gibi platformlardaki yorumlara yer vermişti.
Kurul bunu haksız ticari uygulama saydı; gerekçe, bu platformlarda hizmet almamış kişilerin de yorum yapabilmesi ve yorumların doğruluğunun ispatlanamamasıydı. Sonuç durdurma cezası ve idari para cezası oldu.
Aynı toplantıda 205 dosya görüşüldü, 183’ü mevzuata aykırı bulundu ve toplam 30,2 milyon TL idari para cezası verildi. 37 dosyada erişim engeli uygulandı. Yani bu alan denetlenmiyor değil.
Yorumlar nasıl yayımlanmalı
- Objektif ölçüte göre sıralanmalı — tarih, değerlendirme notu, satıcı gibi. Yönlendirme yapılamaz.
- Olumsuzları aşağı itemezsiniz. “En çok beğenilen” gibi görünen ama aslında olumluları öne çıkaran bir sıralama, yönlendirme sayılır.
- İzin verilmeyen yorumun gerekçesi, yorumu yapan tüketiciye derhal bildirilmeli. Sessizce silmek yeterli değil.
- Başlıklara bölünen değerlendirmeler aynı alanda erişilebilir olmalı. Mal, hizmet, teslimat, satıcı gibi ayrı başlıklar kullanıyorsanız, hepsine açık, anlaşılır ve kolay erişilebilir şekilde aynı yerden ulaşılabilmeli.
Son madde özellikle kendi sitesi olan satıcıları ilgilendiriyor: teslimat şikâyetlerini ayrı bir sekmeye koyup ürün yorumlarından ayırmak, o sekmeye ulaşmak zorlaştığı ölçüde sorunlu hâle gelir.
Yapılmaması gerekenler
| Uygulama | Neden sorunlu |
|---|---|
| Satın almamış kişilere yorum yaptırmak | Yalnızca satın alanlar değerlendirme yapabilir |
| Başka platformdaki yorumları taşımak | Satın alma doğrulanamadığı için yayımlanamaz |
| Olumsuz yorumu gerekçesiz reddetmek | Red gerekçesi tüketiciye derhal bildirilmeli |
| Yorum karşılığı hediye veya indirim vermek | Değerlendirmeyi yönlendirir; içerik artık bağımsız sayılmaz |
| Şikâyete 48 saat içinde cevap vermemek | Değerlendirme doğrudan yayımlanır; cevap hakkınız yanar |
Olumsuz yoruma nasıl cevap verilir
Mevzuat cevabın içeriğini düzenlemiyor, ama ticari olarak işe yarayan bir kalıp var:
- Somut olun. “Üzgünüz, müşteri memnuniyeti bizim için önemlidir” cümlesi hiçbir şey anlatmaz. Sorunun ne olduğunu ve ne yaptığınızı yazın.
- Doğruysa kabul edin. Geciken kargoyu savunmak, okuyan diğer müşterilerde güven kaybı yaratır.
- Kişisel veri paylaşmayın. Cevapta sipariş numarası, adres veya telefon yazmak ayrı bir ihlal doğurur; müşteriyi özel kanala çağırın.
- Yorumu okuyan kişi şikâyetçi değil, sonraki alıcıdır. Cevabı ona yazın.
Şikâyetin iade veya ayıp iddiasına dönüşmesi hâlinde yasal çerçeve için ayıplı mal ve cayma hakkı yazılarına bakabilirsiniz. Uyuşmazlık hakem heyetine taşınırsa ne yapmanız gerektiğini ayrı yazıda anlattık.
Önemli uyarı
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yönetmelik değişebilir ve Reklam Kurulu kararları olaya özgüdür. Kendi yorum akışınızı kurgularken güncel metni ve gerekirse hukuk danışmanınızın görüşünü alın.
Kaynak
Değerlendirme kuralları ve 48 saatlik cevap süresi, Ticaret Bakanlığı’nın Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği değişikliği duyurusundan; Reklam Kurulu kararı ve toplam ceza bilgisi Reklam Kurulu duyurusundan alınmıştır.
Son kontrol: 23 Ekim 2026.
Bir yanıt yazın